Obraz rewolucji w „Szewcach” Witkacego ostatnidzwonek.pl
      Szewcy | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Szewcy

Obraz rewolucji w „Szewcach” Witkacego

W Szewcach zmierzył się Witkacy z problemem rewolucji. Przewrót polityczny w dramacie został ukazany w sposób groteskowy i zdeformowany, ale przez to jeszcze bardziej przerażający. Dramat można odczytywać jako przegląd ustrojów i reżimów sprawowania władzy, pomiędzy którymi zmiany dokonywane są na drodze rewolucji. Witkacy w bardzo trafny sposób wskazał na uniwersalne prawidłowości, które można zaobserwować przy niemal każdym przewrocie społecznym czy politycznym.

Po pierwsze rewolucja w konsekwencji niemal zawsze pociąga za sobą jeszcze bardziej gwałtowną i krwawą kontrrewolucję. W Szewcach widać to za każdym razem, gdy dochodzi do zamiany władzy. Im bliżej końca dramatu, tym rewolty są coraz bardziej brutalne. Poczynając od aresztowania szewców przez „Dziarskich Chłopców” do zabójstwa Sajetana przez Hiper-Robociarza. Kolejnym bardzo ważnym prawidłem wskazanym przez Witkacego jest fakt, iż na rewolcie najbardziej korzystają zwierzchnicy, a nie ci, którzy ją przeprowadzają. W dramacie widać to na przykładzie Towarzyszy X i Abramowskiego, którzy jednym rozkazem przejmują władzę zdobytą siłą przez Hiper-Robociarza. Co ciekawe, oni sami zdają sobie sprawę, iż wkrótce utracą panowanie: „Szkoda, że my sami nie możemy być automatami”.

Trzecią i powszechnie znaną zasadą, którą można zaobserwować przy każdej rewolcie jest zasada: „Rewolucja pożera własne dzieci”. Witkacy ukazał w dramacie, iż zawsze po dokonanym przewrocie w obozie zwycięskim dochodzi do sporów o sprawowanie władzy. Uwidocznił to na przykładzie Szewców, których przywódca Sajetan cudem przeżył zamach z rąk I Czeladnika. Uderzenie siekierą w głową w prawdzie nie zabiło Tempe, ale pozbawiło go przytomności i władzy. Ostatnim spostrzeżeniem Witkacego na temat rewolty jest kwestia zamiany poglądów rewolucjonistów, gdy ci już znajdą się u władzy. Dostrzegł to Sajetan, kiedy jego Czeladnicy, wcześniej przepełnieni wzniosłymi ideałami równości zaczęli upajać się władzą i związanymi z nią przywilejami i wygodami.


Lesław Eustachiewicz dostrzegł, iż „prócz trzech bezpośrednio prezentowanych rewolucji jest jeszcze jedna, najgłębiej ukryta, wobec której inne są tylko pozorne”. Badacz wskazuje, iż Witkacy przestrzegał przed tajemniczymi „nimi”. „Oni” stanowią niewypowiedziane zagrożenie, prawdopodobnie chodzi o Towarzyszy X i Abramowskiego. Czeladnicy w swojej rozmowie wydają się obawiać, iż właśnie „oni” wkrótce przejmą władzę. Pierwszy z nich oświadczył: „Nieskończona drabina tajnych rządów, superpozowanych jednych nad drugimi, nie istnieje!”, na co drugi odpowiedział: „To nie wiadomo jeszcze, jak to jest z tymi tajnymi rządami. Może są i w naszej strukturze społecz...”. Urwane zdanie oznacza, iż Czeladnik dokonał autocenzury. Pierwszy z nich dodał wtedy: „Dobrze jest, jak jest! Nie myśleć nic, bo śmierć z przerażenia nad samym sobą czai się zza każdego węgła”. Kogo dotyczyła przestroga Witkacego? W tym wypadku warto odnieść się do biografii, a raczej śmierci autora Szewców, który na wieść o wkroczeniu do Polski sowietów pozbawił się życia…



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Szewcy” – streszczenie szczegółowe
Streszczenie „Szewców” w pigułce
Biografia Stanisława Ignacego Witkiewicza
Geneza „Szewców”
Problematyka „Szewców”
Czas i miejsce akcji „Szewców”
Język „Szewców” Witkacego
Struktura i kompozycja „Szewców”
Czysta Forma Witkacego
Problematyka władzy w „Szewcach” Witkacego
Krytyka ustrojów politycznych w „Szewcach” Witkacego
Obraz rewolucji w „Szewcach” Witkacego
Interpretacja tytułu „Szewców”
Motywy literackie obecne w „Szewcach”
Nuda i Nienasycenie w „Szewcach”
Biogram życia i twórczości Witkacego
Sceniczne dzieje „Szewców” dawniej i dziś
O Witkacym powiedzieli...
Cytaty z Witkacego
Najważniejsze cytaty „Szewców”
Bibliografia




Bohaterowie
Charakterystyka Księżny Iriny Wsiewołodownej Zbereźnickiej-Podberezkiej
Charakterystyka Sajetana Tempe
Charakterystyka prokuratora Scurviego
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Szewców”





Tagi:
• Teoria czystej formy • Witkacy biografia • Życiorys Witkacego • Władza w Szewcach • Szewcy problematyka • Szwewcy jako dramat o rewolucji • Sajetan Tempe • Szewcy Witkacego • Opracowanie Szewców • bohaterowie Szewców • Systemy polityczne w Szewcach